Χαρτογραφώντας τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της αγοράς εργασίας

ΧΆΡΤΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΏΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΉΣΕΩΝ

60-90 λεπτά

Ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί, (το μικρότερο μέγεθος Α3,ή πολλά φύλλα χαρτί συραμμένα μαζί) ή ένας ααπροπίνακας
Στυλό ή μαρκαδόρους σε διάφορα χρώματα
Αυτοκόλλητα χαρτάκια
Κολλητική ταινία

Ποιο είναι το εργαλείο και ποιος είναι ο σκοπός και το πλεονέκτημα του;

Ο εννοιολογικός χάρτης «Ευκαιρίες–Προκλήσεις» είναι ένα οπτικό εργαλείο που βοηθά στη διερεύνηση των πτυχών της αγοράς εργασίας που παρουσιάζουν τόσο ευκαιρίες όσο και προκλήσεις. Οργανώνει τις πληροφορίες σε ένα σαφές και ευανάγνωστο διάγραμμα, διευκολύνοντας τον εντοπισμό μοτίβων, την αναγνώριση συνδέσεων και την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα διάφορα στοιχεία σχετίζονται μεταξύ τους. Παράλληλα, βοηθά στην ιεράρχηση των τομέων που χρειάζονται προσοχή και ενθαρρύνει τον αναστοχασμό σχετικά με το πώς οι προκλήσεις μπορούν να μετατραπούν σε νέες ευκαιρίες.

Βήματα για τη χρήση αυτού του εργαλείου

STEP 1

Καθορίστε το αντικείμενο και το εύρος του εννοιολογικού χάρτη σας για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις της αγοράς εργασίας. Σκεφτείτε αν θέλετε να χαρτογραφήσετε την αγορά εργασίας γενικά ή έναν συγκεκριμένο τομέα, επάγγελμα ή ρόλο. Αποφασίστε επίσης αν η χαρτογράφηση θα αφορά διεθνές, εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Μόλις το αποφασίσετε, γράψτε το στο κέντρο ενός μεγάλου φύλλου χαρτιού, ενός χαρτιού πίνακα παρουσιάσεων ή ενός λευκού πίνακα.

STEP 2

Συγκεντρώστε σχετικές πληροφορίες για την αγορά εργασίας που σας ενδιαφέρει. Προσθέστε γενικές καταστάσεις και θέματα που μπορεί να παρουσιάζουν ευκαιρίες ή προκλήσεις. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της απασχόλησης, τους τύπους απασχόλησης, τις τάσεις, την ψηφιοποίηση, καθώς και τις απαραίτητες δεξιότητες και ικανότητες. Μπορείτε να συλλέξετε αυτές τις πληροφορίες από το διαδίκτυο, τα μέσα ενημέρωσης και συζητήσεις με άλλα άτομα. Η αναζήτηση και η συλλογή πληροφοριών μπορεί να διαρκέσει μερικές ημέρες.

STEP 3

Προσθέστε γύρω από τον κεντρικό κύκλο 6–8 κύριους κλάδους, για να απεικονίσετε τα βασικά θέματα που εντοπίσατε στο προηγούμενο βήμα. Τα θέματα αυτά παραμένουν ουδέτερα. Χρησιμοποιήστε λέξεις-κλειδιά αντί για ολοκληρωμένες προτάσεις. Μπορείτε να τα γράψετε απευθείας στο χαρτί ή στον πίνακα ή να χρησιμοποιήσετε αυτοκόλλητα χαρτάκια που μπορούν να μετακινηθούν εύκολα.

STEP 4

Προσθέστε υποκλάδους για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που προκύπτουν από το πρώτο επίπεδο. Για κάθε βασικό θέμα, σημειώστε:

Ευκαιρίες, όπως νέες θέσεις εργασίας, ελλείψεις δεξιοτήτων ή οφέλη από την ψηφιοποίηση.
Προκλήσεις, όπως κίνδυνοι που σχετίζονται με την αυτοματοποίηση, αναντιστοιχίες δεξιοτήτων ή ασταθείς μορφές απασχόλησης.

Χρησιμοποιήστε διαφορετικά χρώματα για να ξεχωρίζετε τις ευκαιρίες από τις προκλήσεις. Για παράδειγμα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πράσινο για τις ευκαιρίες και κόκκινο για τις προκλήσεις.

STEP 5

Προσθέστε έναν ή δύο ακόμη γύρους ευκαιριών και προκλήσεων, βασιζόμενοι στο προηγούμενο επίπεδο. Και πάλι, χρησιμοποιήστε σύντομες λέξεις-κλειδιά αντί για προτάσεις.

STEP 6

Όταν είστε ικανοποιημένοι/ες με τον εννοιολογικό χάρτη σας, αρχίστε να εντοπίζετε μοτίβα και συνδέσεις. Εξετάστε όλους τους κλάδους και αναζητήστε:

επαναλαμβανόμενα θέματα,
στοιχεία που εμφανίζονται σε περισσότερες από μία κατηγορίες,
παράγοντες που λειτουργούν ταυτόχρονα ως ευκαιρίες και ως προκλήσεις.

STEP 7

Χρησιμοποιήστε γραμμές, βέλη ή επισημάνσεις για να δείξετε αυτές τις σχέσεις. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε οπτικά σύμβολα για να τονίσετε σημαντικά στοιχεία. Για παράδειγμα, χρησιμοποιήστε ένα αστέρι για στοιχεία υψηλής σημασίας.

STEP 8

Σκεφτείτε πώς οι προκλήσεις της αγοράς εργασίας θα μπορούσαν να αναδιατυπωθούν ως ευκαιρίες. Αναρωτηθείτε:

Ποιες προκλήσεις μπορούν να μετατραπούν σε ευκαιρίες;
Ποια εμπόδια θα μπορούσαν να εμπνεύσουν νέες λύσεις ή κατευθύνσεις;
Ποιες δεξιότητες ή ενέργειες θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν να αξιοποιήσετε αυτές τις ευκαιρίες;

STEP 9

Ελέγξτε τον εννοιολογικό χάρτη και καταγράψτε σε ένα σημειωματάριο ή σε ένα ψηφιακό αρχείο:

ποιες ευκαιρίες είναι οι πιο ελπιδοφόρες,
ποιες προκλήσεις απαιτούν άμεση προσοχή,
ποιοι τομείς χρειάζονται βαθύτερη διερεύνηση,
οποιαδήποτε άλλα σημαντικά συμπεράσματα.

STEP 10

Ελέγχετε και ενημερώνετε τον χάρτη σας τακτικά, καθώς οι συνθήκες της αγοράς εργασίας μπορεί να αλλάζουν.

Συμβουλές και μυστικά για την χρήση του εργαλείου

Αν ενημερώνετε τον εννοιολογικό χάρτη με την πάροδο του χρόνου, τραβήξτε μια φωτογραφία κάθε νέας έκδοσης και σημειώστε την ημερομηνία. Αυτό θα σας βοηθήσει να παρακολουθείτε την πρόοδό σας και να εντοπίζετε αλλαγές, συγκρίνοντας διαφορετικές εκδοχές του χάρτη.
Μπορείτε να συνεχίσετε να αναπτύσσετε τον εννοιολογικό χάρτη για αρκετές ημέρες, επιστρέφοντας σε αυτόν κάθε φορά που ανακαλύπτετε νέες πληροφορίες ή προκύπτουν νέες ιδέες.

Αναφορές

Mindshake. (2015). D-THINK Opportunity Mind Map — προσαρμοσμένο από τη μέθοδο Mind Map του Tony Buzan, δεκαετία 1990.
Mindshake. (2015). Evolution 62 Model — προσαρμοσμένο από τη μέθοδο Mind Map του Tony Buzan, δεκαετία 1990.