Zastąp, połącz, dostosuj, zmodyfikuj, wykorzystaj w inny sposób, wyeliminuj i odwróć elementy budowania kariery

MOŻLIWOŚCI SCAMPER

Papier lub komputer do robienia notatek
Duże arkusze papieru, rozmiar co najmniej A2, oraz kilka arkuszy formatu A4. Alternatywnie 1–2 tablice suchościeralne.
Długopisy i markery w kilku różnych kolorach
Karteczki samoprzylepne
Taśma lub plastelina samoprzylepna

60–90 minut

Czym jest to narzędzie, jaki jest jego cel i jakie są korzyści z jego stosowania?

Zawody, stanowiska pracy i związane z nimi wymagania nieustannie ewoluują, a ludzie muszą dostosowywać się do tych zmian. SCAMPER może służyć jako narzędzie do zastanowienia się, w jaki sposób umiejętności, wiedza, doświadczenie i cechy osobiste mogą zostać dostosowane do różnych sytuacji środowiskowych, takich jak pojawiające się nowe zawody, zmieniające się potrzeby rynku pracy czy zmiany w osobistych okolicznościach życiowych.

SCAMPER to metoda kreatywnego myślenia, która pomaga generować nowe pomysły i zachęca użytkownika do zastępowania, łączenia, dostosowywania, modyfikowania (a także minimalizowania i powiększania), wykorzystywania w innym celu, eliminowania i odwracania elementów istniejącej koncepcji.

Kroki korzystania z tego narzędzia

Krok 1

Zbierz kluczowe spostrzeżenia dotyczące Twojego wymiaru osobistego — Twoich doświadczeń, cech, przekonań, pochodzenia kulturowego i poczucia tożsamości — a także główne wnioski dotyczące Twoich umiejętności, wiedzy i kompetencji oraz zmiany zawodu. Stwórz dziesięciopunktową listę dla każdego z tych elementów, aby wykorzystać ją w tym narzędziu. Zapisz je w formie listy punktowej z nagłówkiem. Możesz to zrobić w pliku komputerowym, ale na następnym etapie warto wydrukować te pliki lub w inny sposób mieć je wszystkie widoczne jednocześnie. Zapewnia to natychmiastowy przegląd twoich umiejętności, dzięki czemu przeglądając je później, nie musisz otwierać i przełączać się między plikami. Pozostawia to miejsce na otwarte i kreatywne myślenie oraz spostrzeżenia. Alternatywnie możesz zapisać je na kartkach papieru lub karteczkach samoprzylepnych i przykleić je do ściany lub innej powierzchni.

Krok 2

Wyobraź sobie sytuację w życiu zawodowym, w której coś się zmienia. Może to być cyfryzacja i sztuczna inteligencja, zmiana sytuacji osobistej, taka jak przeprowadzka do innego miasta, restrukturyzacja organizacyjna w pracy lub po prostu brak satysfakcji z obecnej kariery. Weź duży arkusz papieru i zapisz tę sytuację jako nagłówek.

Krok 3

Wykorzystaj metodę SCAMPER, aby dostosować swoje umiejętności, wiedzę, doświadczenia i cechy osobiste do tej sytuacji. Zapisz słowa SCAMPER na dużym arkuszu papieru lub tablicy, a następnie zacznij dodawać pomysły dla każdego z nich, korzystając z poniższej listy. Użyj markerów lub karteczek samoprzylepnych. Pracuj intuicyjnie i odwołuj się do list z pierwszego etapu.

Krok 4

Zastąpienie — Zastanów się, które z Twoich umiejętności, wiedzy, doświadczeń i cech osobistych można by zastąpić lub wymienić. Które z Twoich umiejętności można by wykorzystać w nowych rolach, zadaniach lub ścieżce kariery? Które alternatywne branże lub sektory mogłyby zastąpić tę, w której obecnie pracujesz? Które z Twoich obecnych zadań można by zamienić na podobne w innej pracy?

Krok 5

Łączenie — Znajdź nowe możliwości, łącząc elementy swojego doświadczenia, umiejętności, wiedzy, doświadczeń i cech osobistych. Które z Twoich umiejętności, doświadczeń lub zainteresowań możesz połączyć, aby stworzyć nowe stanowisko, pracę, ścieżkę kariery lub branżę? W jaki sposób połączenie Twoich doświadczeń może otworzyć nowe możliwości?

Krok 6

Dostosuj — Zastanów się, w jaki sposób Twoje umiejętności, wiedza, doświadczenia i cechy osobiste mogłyby zostać dostosowane do nowych kontekstów. W jaki sposób mógłbyś dostosować swoje umiejętności do nowych zawodów? Jakie zmiany pomogłyby Ci sprostać wymaganiom nowego rynku pracy? Jak możesz dostosować swoją karierę do zmian w życiu osobistym?

Krok 7

Modyfikuj (wzmacniaj, ograniczaj) — Zastanów się, które z Twoich umiejętności, wiedzy, doświadczeń i cech osobistych można zmienić, rozszerzyć, podkreślić lub ograniczyć. Które mocne strony można wzmocnić, aby stworzyć więcej możliwości? Które z Twoich zadań lub obowiązków można dostosować do nowego kierunku? Co można uprościć, aby ułatwić przejście?

Krok 8

Wykorzystaj w inny sposób — Znajdź nowe sposoby wykorzystania swoich umiejętności, wiedzy, doświadczenia i cech osobistych, które już posiadasz. W jakich innych sektorach można by wykorzystać Twoje doświadczenie? Które z Twoich uniwersalnych umiejętności można by wykorzystać w nieoczekiwanych rolach? Czy któreś z Twoich hobby lub zainteresowań mogłyby stać się atutami w Twojej karierze?

Krok 9

Wyeliminuj — Zauważ, które umiejętności, wiedza, doświadczenia i cechy osobiste nie służą już Twoim celom. Które doświadczenia i umiejętności są nieistotne dla danego stanowiska? Z których przestarzałych umiejętności możesz zrezygnować? Które role lub branże nie mają już znaczenia dla Twojej przyszłości?

Krok 10

Odwróć / Zmień kolejność — Podważ swoje założenia, odwracając lub zmieniając kolejność umiejętności, wiedzy, doświadczeń i cech osobistych. Co by się stało, gdybyś odwrócił swoją ścieżkę kariery, na przykład przechodząc z roli specjalisty do roli generalisty? W jaki sposób zmiana kolejności Twoich mocnych stron mogłaby otworzyć nowe możliwości zawodowe?

Krok 11

Przejrzyj wyniki. Jakie nowe możliwości i perspektywy się pojawiły? Wykorzystaj te spostrzeżenia jako podstawę do planowania kariery i poszukiwania pracy.